Yapay zeka silahlanma yarışıyla ilgili haberler her yerde karşımıza çıkıyor — hatta bu yayında bile.
Peki ya bu bakış açısı temelde tehlikeli ise? Verity Harding’in iddiası budur. 2016 ile 2020 yılları arasında Harding, günlerini Barack Obama’dan Emmanuel Macron’a kadar dünyanın dört bir yanındaki politikacılara yapay zeka alanındaki gelişmeler hakkında brifingler vererek geçirdi. Google DeepMind’ın küresel kamu politikası başkanı olarak Harding, etik ikilemleri ve potansiyel riskleri belirlemekten sorumluydu. O dönemde, WIRED’e verdiği son röportajda, yapay zeka araştırmalarının “uluslararası işbirliğine dayandığını” söylemişti. Ancak zamanla sektör, Anthropic ve OpenAI gibi laboratuvarlar arasındaki rekabetin yanı sıra iki küresel süper güç olan ABD ve Çin arasındaki çekişmelerin etkisiyle şekillenmeye başladı. Yapay zeka silahlanma yarışı, günün en popüler metaforu haline geldi.
Sadece ayak uydurmayın. Her gün sizin için özenle seçtiğimiz en önemli haberlerle bir adım önde olun.
Kaydolarak, kullanıcı sözleşmemizi (toplu dava feragatnamesi ve tahkim hükümleri dahil) kabul etmiş ve gizlilik politikamızı onaylamış olursunuz.
Harding’in derlediği yeni deneme derlemesi “Reframing the AI Arms Race”de (Yapay Zeka Silahlanma Yarışını Yeniden Çerçevelemek), kendisi ve tarihçi Lawrence Freedman ile Japon siyasetçi Taro Kono da dahil olmak üzere küresel siyaset ve akademi dünyasından diğer isimler, yapay zekayı tanımlamak için kullanılan dilin politika yapımının tonunu ve ülkeler arasındaki ilişki şartlarını belirlediğini savunuyor.
Harding, yapay zekayı ölümcül bir silah olarak sunmanın, teknolojinin güvenli olmasını ve faydalarının eşit bir şekilde dağıtılmasını sağlamak için gerekli olan uluslararası işbirliğinin önünü kapatma riski taşıdığına inanıyor. Öte yandan, bu teknolojiyi ithal eden daha küçük güçler için, silahlanma yarışı çerçevesine boyun eğmek, kendi çıkarlarına aykırı olabilecek şekilde bir süper gücün ya da diğerinin arkasına dizilmek anlamına geliyor.
Harding, Trump yönetiminin milliyetçi yapay zeka söylemini ve yerli modellere ihracat kontrolleri getirme girişimini, “silahlanma yarışı” çerçevesinin belirtileri olarak görüyor ve bunun en kötü senaryonun şekillenmekte olduğunun bir kanıtı olduğunu düşünüyor.
WIRED, Haziran başında Harding ile bir araya gelerek silahlanma yarışı fikrinin nereden kaynaklandığını, bu anlatının jeopolitiği nasıl şekillendirdiğini ve daha küçük ülkelerin yapay zeka geliştirme sürecinde söz sahibi olabilmek için neler yapabileceklerini tartıştı.
Aşağıdaki sohbet, uzunluk ve netlik açısından düzenlenmiştir.
WIRED: Sizce insanlar neden yapay zeka konusunda savaş metaforlarına bu kadar ilgi duyuyor?
VERITY HARDING: Bence bu sadece çekici bir çerçeveleme. Her şeyi çok netleştiriyormuş gibi hissettiren şeylerden biri, ama derinlemesine incelendiğinde düşüncenizi kısıtlıyor.
DeepMind’da çalışırken görevim, siyasi liderlerin bu teknolojiyi ve neler yapabileceğini anlamalarına yardımcı olmaktı. Bu, teknolojinin gerçekten heyecan verici olduğu fikrine dayanıyordu; ancak endişe duyulması gereken hususlar da vardı ve bunların işbirliğine dayalı, uluslararası bir yaklaşımla ele alınması daha uygun olurdu. [Zamanla] fark etmeye başladığım şey, bunun daha çok bir medeniyetler savaşı olduğu yönündeki algıydı: Batı ile Çin arasında.
Bu değişimin arkasındaki itici güçler nelerdi?
Bunlardan biri, teknolojinin tehlikeli olduğuna —ya da yanlış ellere geçerse tehlikeli olacağına— ve bu nedenle kontrolün demokrasilerin elinde olması gerektiğine dair içten bir inançtı.
Diğeri ise, Çin’i bir korkuluk olarak göstermenin kendileri için yararlı olduğu düşüncesine sahip olan düzenleme karşıtı akımdı: “Bizi düzenlerseniz, Çin’in kazanmasına izin vermiş olursunuz.”
Tetikleyici olarak belirli bir anı işaret eder misiniz?
[Kasım 2022’de piyasaya sürülen] ChatGPT, birdenbire pek çok kişinin dikkatini yapay zekaya çevirdi. Ancak aynı zamanda başka olaylar da yaşandı.
ChatGPT, küresel bir pandemiyle aynı zamanda ortaya çıktı; o dönemde insanlar sınırsız dünyanın yeniden sınırlı hale gelmesinden korkuyordu. Ayrıca Ukrayna’daki savaş da, yapay zeka ve jeopolitikle ilgili tartışmaların —özellikle de silahlarla ilgili olanların— birdenbire çok gerçekçi hale geldiği bir zamandı.
Yapay zekanın yeni bir silahlanma yarışı olduğu, çok kısa sürede genel bir kanı haline geldi. Bu durum, hafızalarda yer eden son silahlanma yarışı olan Soğuk Savaş ile ilişkilendirildi; insanlar bunu nükleer silaha benzeterek konuştular.
Herhangi bir teknolojinin gidişatı, gelişiminin kritik anlarında küresel süper güçlerin başında kimlerin olduğuna ne ölçüde bağlıdır?
Çok büyük ölçüde. İnsanlar geleneksel olarak teknolojinin ortaya çıkıp toplumu değiştirdiğini düşünür, ancak bunun tersi de geçerlidir. Şu anda yapay zeka konusunda bunun gerçekten gerçekleştiğini görebilirsiniz.
ABD’deki siyasi kültür, yapay zeka politikasının nasıl şekilleneceği ve dolayısıyla yapay zekanın nasıl gelişeceği üzerinde muazzam bir etkiye sahip. Jeopolitik ortam şu anda oldukça gergin ve hareketli. Bunun büyük bir kısmı, ABD’nin daha izolasyonist bir yaklaşım benimsemesinden kaynaklanıyor.
Neden yapay zeka geliştirilmesinde enternasyonalist bir yaklaşımı savunuyorsunuz ve bireysel kontrol fikrine karşı çıkıyorsunuz?
